Başkalarını İbadete Teşvik Etmek

İbadetin Açıktan Yapılması

Amellerin gizli yapılmasında, riyadan kurtuluş ve ihlas faydası vardır. Açık olarak yapılan ibadette başkalarını ibadete yapmaya özendireceği için faydalı olabilir. Fakat işte burada riya korkusu vardır

Yüce Allah buyuruyor ki; Eğer sadakaları aşikar verirseniz, bu çok güzel bir şeydir. Eğer sadakaları gizler de öylece fakirlere verirseniz, bu sizin için daha hayırlıdır (Bakara’271)

Ameli açıkça yapmak iki şekilde olur. Bir amelini aşikare yapmak, diğeri de yaptığı ameli söylemektir. İnsanları özendirmek ve hayır işlemelerini temin için, sadaka vermek gibi…

Resulüllah sadaka vermeyi özendirdiği zaman Ensar’dan biri elinde bir kese dolu para odluğu halde sadaka vermek üzere geldiği zaman, orada bulunan ashabdan bir kısmı onu görerek onlar da sadaka verdiler.

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki; İslam da güzel bir adet çıkarıp, onunla amele den kimseye, amelinin karşılığı verildiği gibi, onun amelini görüp iyi amel yapanların mükafatı gibi mükafat da verilir.

Namaz, oruç, hac, cihad ve buna benzer yapılan amellerde hüküm aynıdır. Fakat en iyi örneğin sadakada olduğu kuvvetle muhtemeldir. Çünkü Allah için sadaka verecek olan insanlar birbirine bakarak daha çok verirler. Savaşan bir askerin başkalarını galeyana getirmek için ön sıraya atılması, özendirmenin en üstün derecesidir. Zaten savaşın gizli olması mümkün değildir. Bir an önce meydana çıkmak gösteriş değil, başkalarını yapılacak olan savaşa teşvik etmektir. Gece namazı devam eden kimsenin çevresindekilerini ibadete teşvik etmek için açıktan okuması da böyledir.

Gizli yapılması mümkün olmayan cuma ve cihad gibi ibadetlerde, öne geçmek de özendirme olacağından iyidir. Yalnız bu öne geçme işinde riya korkusu olmayacaktır. Gizli yapılması mümkün olan namaz ve sadaka gibi ibadetlere gelince;

Sadakayı açıktan vermek başkalarına örnek olacağı için makbul olacağı gibi, eğer sadaka vereceği kimseye eziyet olacaksa, o zaman gizliden vermesi daha efdaldir. Sadakayı alan zat’a bir eziyet olmuyorsa, başkasını sadakaya teşvik olmasına rağmen, bazıları bu halde de gizli vermenin daha iyi olacağını söylemişlerdir. Bazıları da, örnek olmayacağı yerde gizli vermesinin, örnek olacağı yerde açıktan vermesinin daha uygun olacağını söylemişlerdir. Allah’ın Peygamberlerine açıktan ibadet etmelerini emretmesi, bu kimselerin söylediklerinin doğruluğunu gösterir. Bunlar için üstün amel kaybettiler hükmü verilmez.

Aynı zamanda Peygamber’imizin;

Ona kendi yaptığı amelin karşılığı verildiği gibi, ona bakarak o iyiliği yapanların mükafatı gibi bir mükafat daha verilir buyurması da bu sözlerin doğruluğunu gösterir.

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki;

Gizli amelin fazileti, açıktan yapılan amelin faziletinden yetmiş kat daha fazladır. Ama açıktan yapılan amel başkalarına örnek olmak için yapılmışsa, yapılan bu amelde gizli amelin yetmiş kat daha fazla üstünlüğü vardır.

Bu konuda görüş ayrılığı yoktur. Kalp eğer kendini gösteriş tehlikesinden kurtulamıyor ve yapılan amel bir örnek gayesi taşıyorsa, o zaman açıktan yapılan amel, gizli yapılandan elbette farklı ve daha üstündür. Bu durum gösteriş yönünden çok tehlikelidir. Bu ameli yapan kendini riyadan çok zor kurtarır. Eğer gösteriş yapacak olursa, amelin örnek olması onu kurtaramaz. Bu bakımdan gizli yapılması daha iyidir.

Kaynak= İmam Gazali / İhya Ulumi’-Din / C:3 / bkz:887-889

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.